Çocuk Eğitim Fonu Nasıl Kurulur?
Çocuğun eğitimi, ailelerin en büyük ve en tarihi belli olan harcamasıdır. Üniversite kaydının hangi yıl yapılacağını bugünden biliyorsunuz. Bu, finansal planlama açısından büyük bir avantaj: hedefin tutarını da vadesini de tahmin edebilirsiniz.
Ama bir uyarı: eğitim fonu, birikim sıralamasında ilk madde değildir. Önce nakit tamponunuz olmalı. Acil durum fonu yoksa, ilk aksilikte çocuğun fonundan para çekmek zorunda kalırsınız. Sıra şöyle olmalı: nakit tampon, yüksek faizli borçların kapatılması, sonra uzun vadeli hedefler.
Aşağıda eğitim fonu oluşturma sürecini iki aşamada anlatıyorum: hedefi rakama dökmek ve parayı doğru yerde büyütmek.
1. Hedefi Rakama Dökmek
"Çocuğuma bir şeyler biriktiriyorum" cümlesi plan değildir. Plan, üç sayıdan oluşur: hedef tutar, kalan süre, aylık katkı.
Bugünkü maliyeti araştırın
Hedefi bugünün fiyatlarıyla yazmakla başlayın. Kalemleri ayırın:
- Okul veya üniversite ücreti: Devlet üniversitesi mi, vakıf üniversitesi mi, yurt dışı mı? Aradaki fark on kata kadar çıkabilir.
- Barınma: Şehir dışında okuma olasılığı varsa yurt veya kira, eğitim ücretinden büyük bir kalem olabilir.
- Yaşam ve ulaşım: Aylık harçlık, yemek, ulaşım, dönem başı ekipman.
- Hazırlık dönemi: Son iki lise yılındaki kurs ve kaynak masrafları da bu fonun parçası.
Üç senaryo yazın: ekonomik, orta, iddialı. Orta senaryoyu hedef alın. Böylece çocuk yurt dışına yönelirse tamamen sıfırdan başlamazsınız.
Enflasyonu hesaba katın
Eğitim masrafları genelde genel enflasyonla birlikte, bazen onun üzerinde artar. Bu yüzden 15 yıl sonrasını bugünkü fiyatla planlamak yanlış sonuç verir.
Pratik yöntem: nominal rakamlarla uğraşmayın. Hedefi bugünün satın alma gücüyle belirleyin ve getiri beklentisi yerine reel getiri kullanın. Yani "yıllık %30 kazanırım" değil, "enflasyonun 2-3 puan üzerinde kalırım" diye düşünün. Enflasyonun tasarrufa etkisini anlatan hesapları incelerseniz, bu ayrımın neden kritik olduğu netleşir.
Aylık taksiti bulun
Hedefi süreye böldüğünüzde ortaya çıkan sayı, sizin "eğitim taksitiniz" olur. Bileşik getirinin gücünü görmek için şu örneğe bakın. Varsayım: yıllık %3 reel getiri, hedef bugünün parasıyla 100.000 TL.
| Kalan süre | Gereken aylık katkı | Toplam yatırdığınız |
|---|---|---|
| 20 yıl | ~306 TL | ~73.400 TL |
| 15 yıl | ~442 TL | ~79.600 TL |
| 10 yıl | ~717 TL | ~86.000 TL |
| 5 yıl | ~1.548 TL | ~92.900 TL |
Tablo tek bir şeyi anlatıyor: erken başlayan az öder. 20 yıl vadede hedefin dörtte biri getiriden gelir, 5 yıl vadede neredeyse tamamını siz yatırırsınız. Kendi hedefinizi ölçeklemek kolay: 500.000 TL hedefliyorsanız rakamları beşe çarpın.
2. Parayı Doğru Yerde Büyütmek
Doğru tutarı buldunuz. Şimdi bu para nerede duracak? Uzun vade, kısa vadeden farklı araçlar gerektirir.
Vadeye göre araç seçimi
Fonu tek bir kovada tutmayın. Zaman dilimlerine bölün:
- 10 yıldan uzun kısım: Büyüme odaklı. Hisse ağırlıklı yatırım fonları, endeks fonları, uzun vadeli enstrümanlar. Dalgalanma normaldir, süreniz var.
- 3-10 yıl arası kısım: Dengeli. Tahvil-bono fonları, kira sertifikaları, mevduat karışımı.
- 3 yıldan kısa kısım: Sermaye koruma önceliği. Vadeli mevduat, para piyasası fonları.